Wprowadzenie do Sytemu Informacji Przestrzennej.

Informacja przestrzenna towarzyszy ludziom od lat, początkowo jako rysunki, następnie jako mapy na nośnikach papierowych, foliach kliszach itp a obecnie jako komputerowe bazy danych. Informacją przestrzenną jest informacja o położeniu, właściwościach geometrycznych, relacjach przestrzennych obiektów, które są przedmiotem zainteresowania i mogą być identyfikowane w odniesieniu do Ziemi. Informacja przestrzenna to każda informacja o środowisku geograficznym, o obiektach i zjawiskach w przestrzeni otaczającej człowieka.
System Informacji Przestrzennej SIP nie ma swej precyzyjnej i jednoznacznej definicji, jedną z wielu jest definicja:
Systemem informacji przestrzennej nazywa się system pozyskiwania, przetwarzania i udostępniania danych zawierających informacje przestrzenne oraz towarzyszące im informacje opisowe o obiektach wyróżnionych w części przestrzeni objętej działaniem systemu. (Gaździcki 1990)
Cechą Systemu informacji przestrzennej jest możliwość kartograficznej prezentacji informacji przestrzennej oraz możliwość dokonywania analiz. Jednym z podstawowych elementów systemu informacji przestrzennej jest baza danych zawierająca dane przestrzenne i opisowe. Aby można było ją utworzyć konieczne jest odpowiednie oprogramowanie i sprzęt, nie tylko komputerowy ale również urządzenia peryferyjne służące do pozyskiwania danych takie jak skanery, digitizery oraz urządzenia do generowania opracowań tabelarycznych i kartograficznych (drukarki, plotery itp.)

Systemy informacji przestrzennej w zależności od dokładności i szczegółowości informacji możemy podzielić na:
Systemy informacji geograficznej (GIS) – pod względem dokładności i szczegółowości informacji odpowiadają mapom średnio i małoskalowym, (skala 1 : 10 000 i mniejsze)
System informacji o terenie (SIT) – pod względem dokładności i szczegółowości informacji odpowiadają mapom wielkoskalowym, (skala 1 : 5 000 i większe).
Przedstawiona powyżej definicja systemu informacji przestrzennej określa funkcje jakie ten system powinien realizować, jako że z systemem związane jest specjalistyczne oprogramowanie będące jego integralnym składnikiem, to wymagania co do systemu przenoszą się na wymagania w stosunku do oprogramowania i zastosowanej bazy danych.
Unikatowość systemu informacji przestrzennej polega na połączeniu możliwości oferowanych przez bazy danych z możliwościami wizualizacji i analiz przestrzennych.
Dane w systemach informacji przestrzennej zorganizowane są w postaci warstw tematycznych. Każda warstwa tematyczna pokrywa ten sam fragment terenu i zawiera wyłącznie jeden rodzaj danych, np. sposób użytkowania terenu, przeznaczenie terenu w planie zagospodarowania przestrzennego, drogi itp. Poszczególne warstwy mogą być wyświetlane i analizowane łącznie lub pojedynczo. Do przedstawienia danych przestrzennych używa tzw. modeli danych:
wektorowego - położenie obiektów opisywane jest za pomocą dokładnych współrzędnych przypisanym poszczególnym punktom,
rastrowego - przestrzeń podzielona jest na regularne elementy (tzw. komórki rastra lub piksele),
hybrydowego – model wektorowo rastrowy.
Dane systemu informacji przestrzennej mogą być charakteryzowane wieloma parametrami. Najważniejsze z nich to: dokładność,precyzja,rozdzielczość,zmienność,aktualność,wiarygodność, kompletność.

System informacji przestrzennej to nie tylko system komputerowy, niezbędny sprzęt i oprogramowanie, ale również ludzie. Człowiek jest jego bardzo ważnym elementem, od jego wiedzy i doświadczenia zależy właściwe, efektywne wykorzystanie systemu w praktyce.

Szeroką grupę zastosowań SIP stanowi wszelkiego typu ewidencja - gruntów, budynków, a ogólnie rzecz biorąc: wszelkiego rodzaju zasobów. Szczegółowe informacje tego typu wykorzystują urbaniści, geodeci, konstruktorzy. Zastosowanie warstwowej organizacji map umożliwia łatwą modyfikację jedynie wybranych obiektów, bez konieczności przerysowywania całej mapy. Komputerowa ewidencja własności gruntów z powodzeniem może zastąpić tradycyjną, prowadzoną za pomocą rejestrów i map geodezyjnych (kadastralnych).
Inną grupę zastosowań stanowi wykorzystanie SIP do przetwarzania informacji o lokalizacji wszelkiego rodzaju zjawisk. Systemy Informacji Przestrzennej są bardzo praktyczne w rejestracji poziomów emisji wszelkiego rodzaju zanieczyszczeń. Dla potrzeb monitoringu środowiska naturalnego akwizycja danych dla SIP może być prowadzona z wykorzystaniem zdalnych czujników i urządzeń pomiarowych sterowanych komputerowo. W tej grupie mieści się również wykorzystanie SIP do analizy, takich zjawisk jak np. zagrożenie przestępczością, struktura użytkowania gruntów itp.
SIP to również bardzo wygodny instrument w procesie przetwarzania danych dotyczących infrastruktury technicznej terenu.
SIP ma szczególne zastosowanie w dużych aglomeracjach miejskich, np. w przypadku pożaru, dzięki połączeniu danych obrazowych i tekstowych, można ustalić adresy najbliższych stacji pogotowia, szpitali, ośrodków zdrowia, a nawet prywatne adresy mieszkających w okolicy lekarzy, z podziałem na specjalności, oraz najkrótsze drogi dojazdu do nich. Karetki i wozy strażackie w drodze na miejsce zdarzenia można monitorować na mapie numerycznej i - dzięki sygnałom z centrum dowodzenia - zmieniać trasę przejazdu, omijać korki itp. Za pomocą mapy cyfrowej oraz skojarzonych z nią danych i aplikacji wykonawczych w krótkim czasie można zaplanować reorganizację ruchu w rejonach krytycznych, powstałych na przykład wskutek zawalenia się wiaduktu lub zablokowania przejazdu przez manifestację uliczną, wytyczając trasy objazdów, zmieniając kierunek ruchu lub wzajemne podporządkowanie ulic.
Połączenie danych przestrzennych i tekstowych jest niezwykle użyteczne podczas planowania nowych inwestycji Dzięki mapie numerycznej inwestor, który zgłasza chęć zakupu działki pod budowę dowolnego obiektu, otrzyma wszelkie niezbędne informacje o jej powierzchni, strukturze własnościowej, uzbrojeniu, przebiegających przez nią liniach wysokiego napięcia, rozmieszczeniu instalacji wodociągowych i gazowych oraz możliwościach transportowych (dane dotyczące sieci dróg). W krótkim czasie można otrzymać propozycje innych lokalizacji, których opis będzie równie wyczerpujący jak poprzedni.